یکی از مهم ترین ارکانی که انسان ها در طول تاریخ و در طی سال های حساس زندگی خود از جمله دوران بلوغ با آن سر و کار داشته اند طبیعت است. در واقع طبیعت به صورت مستقیم و یا غیر مستقیم بر رشد فیزیکی، احساسی، ادراکی و اخلاقی بشر موثر است. با توجه به گسترش شهر ها و زندگی شهر نشینی، زندگی کودکان نیز دچار تغییرات و تحولاتی شده است.

کودکان امروزی تجربه ارتباط با محیط طبیعی را از دست داده اند. به دلیل تغییراتی که در شرایط خانه ها، محله ها، خیابان ها، بازار ها و غیره رخ داده است، کودکان به جای بیرون رفتن از منزل ترجیح می دهند که اوقات فراغت خود را با تلویزیون، رایانه ها و غیره پر کنند. در واقع با پر نمودن اوقات کودکان با لحظاتی مشخص و به صورت کنترل شده، زندگی آن ها محدودتر گشته است.

در واقع دیگر هیچ گونه ارتباطی بین کودکان و طبیعت وجود ندارد و بسیار مهم است که این ارتباط مجددا شکل بگیرد. یکی از مکان های مهمی که در طی روز زمان زیادی از کودکان را به خود اختصاص می دهد، مدارس هستند. در مدارس الگو پذیری و آموزش پذیری آن ها افزایش یافته و به وسیله آن می توان ارتباط بین آن ها و طبیعت را دوباره برقرار نمود.

در واقع تئوری آموزشی باید به گونه تنظیم شود که آموزش دهندگان به فکر محیطی خارج از کلاس برای آموزش کودکان باشند و طبیعت یک وسیله آموزشی مناسب برای آن ها تلقی گردد. در طبیعت میزان آموزش پذیری کودکان افزایش یافته و کودک از هر جنبه ای پرورش می یابد. هم چنین بر آرامش روحی و روانی کودکان، ایجاد شادابی و نشاط و علاقه مندی آن ها به محیط مدارس نیز تاثیر فراوانی می گذارد.

تاثیر فضای سبز بر محیط های آموزشی

فضای سبز فواید زیادی را برای محیط های آموزشی به همراه دارد از جمله:

کاهش میزان آلودگی هوا: با ایجاد فضای سبز، میزان آلاینده های شیمیایی و مضر کاهش می یابند. برای طراحی فضای سبز در چنین محیط هایی بهتر است از گونه های گیاهی استفاده نمایید که دارای مقاومت بالایی باشند که در صورت آسیب دیدن سریعا ترمیم و احیاء شوند. درختان باعث می شوند که میزان سرب در جاده ها و خیابان ها تا حد زیادی کاهش یابند. در واقع می توان گفت که درختان حدود 10 الی 20 برابر گیاهان علفی و 20 برابر گیاهان زراعی در جذب گاز های سمی و سرب ناشی از اگزوز خودرو ها تاثیر گذرانند.

کاهش میزان آلودگی های صوتی: درخت ها و درختچه ها با توجه به میزان برگ، شاخه و ارتفاعی که دارند، می توانند تا حد زیادی آلودگی های صوتی را کاهش دهند. ارتعاش ناشی از امواج صوتی، به وسیله برگ ها و شاخه های درختان جذب می شود.

مواردی هم چون پهن برگان، شاخه های پر تراکم، درختان بلند قد، متراکم بودن آن ها، چرب بودن برگ ها، خم پذیری شاخه ها، سن گیاهان، تنه های قطور، صمغ موجود در تنه و شاخه درختان می توانند تا حد زیادی بر میزان آلودگی های صوتی تاثیر بگذارند. اگر درخت دارای ارتفاع زیاد و توده های متراکمی باشد، کمتر بر میزان کاهش آلودگی های صوتی تاثیر می گذارد.

درختانی که دارای برگ های پهنی هستند، نسبت به درختانی که دارای برگ های سوزنی هستند تاثیر گذاری بالاتری دارند. البته خزان کردن این پهن برگان بسیار مهم است و در صورت دائمی بودن، تاثیر گذاری خوبی خواهد داشت. اگر درختان دارای شاخ و برگ هایی منعطف، نرم و صاف باشند، می توانند صدای بیشتر جذب نمایند.

اگر دارای زمین چمنی باشید موجب انحراف امواج صدا شده و صدا ها جذب می گردند. طبق پژوهش های علمی درختان قادرند حدود 7 دسی بل صدا را کاهش دهند. بهترین درختان برای کاهش آلودگی صوتی، درختانی هم چون افرا، اقاقیا، چنار، سرو شیراز و کاج تهران می باشند. از تاثیرات ناطلوب صدای نامناسب می توان به مواردی هم چون افزایش خستگی بدن، کاهش بینایی، تشخیص رنگ و کاهش بازدهی و راندمان آموزشی کودک اشاره کرد.

 

متعادل نمودن دمای محیط: حرارت و گرمای خورشید توسط کف پوش ها و غیره بازتاب می شود. اینکه از چه نوع و جنس خاک و یا پوشش گیاهی استفاده می کنید نیز بر روی گرمای جذب و منعکس شده تاثیر زیادی می گذارد. در واقع پوشش های گیاهی موجب افزایش بازتاب اشعه خورشید می گردند. اگر زمین دارای آسفالت و یا سطح تیره ای باشد، میزان جذب اشعه خورشید افزایش یافته و باعث بالا رفتن درجه حرارت محیط می شود.

با استقرار سایبانی در بخش های شمالی، جنوبی و غربی منازل مسکونی می توان به خنک شدن هوا کمک بسزایی کرد و حتی میزان هزینه ناشی از وسایل خنک کننده را کاهش داد. می توان به وسیله درختان متراکم و انبوه این سایه بان را ایجاد کرد.

ذخیره نمودن انرژی: کاشت درست و اصولی درختان، بر روی مصرف ساختمان ها تاثیر می گذارد. با تعادل دمای هوا توسط درختان و فضای سبز در فضای های آموزشی و عمومی، میزان مصرف انرژی و انتشار گاز های گلخانه ای تا حد زیادی کاهش می یابد. اگر به وسیله تعویق و سایه، دمای هوا در این مکان ها کاهش یابد، در مصرف انرژی نمی شود و حتی مصرف آب را افزایش می دهد.

به کمک درختان می توان تا حد زیادی انرژی را در فصول تابستان و زمستان انباشته نمود و هزینه های مکان های آموزشی و مدارس را کاهش داد. بدین ترتیب با برنامه ریزی آموزشی در هزینه های موجود برای کودکان، در محیط مدارس و آموزشی می توان سطح کیفی آموزشی آن ها را ارتقا بخشید.

کنترل کردن باد: در صورت کاهش هدفمند درختان می توان باد را در هر جهت دلخواه و مدنظری تغییر داد. رفتار دانش آموزان به شدت تحت تاثیر دما و سطح کیفی هوا قرار می گیرد. اگر دما و میزان حرارت هوا از 21 درجه سانتی گراد بیشتر گردد، تحرک آن ها کاهش یافته و بیشتر احساس خستگی و بی حالی می کنند.

سلامت روان: در اثر ارتباط انسان با طبیعت میزان استرس ها، تنش ها و اضطراب ها کاهش می یابند. در فضای سبز، آرامش درونی افراد بالاتر است. در واقع محیط بر روی سلامت روان انسان ها تاثیر زیادی می گذارد. به همین خاطر مدیران مدارس و مکان های آموزشی بهتر است به فکر تعبیه و طراحی فضای سبز، درختان و پوشش های گیاهی باشند تا موجب بهبود سلامتی روانی یادگیرندگان شوند.

کاهش میزان استرس کودکان: استرس خود را به صورت های مختلف فیزیکی، روانی، حاد یا مزمن نشان می دهد. اگر انسان به صورت دائمی در یک محیط مصنوعی و ساختگی قرار بگیرد، نیروی سلامتی خود را از دست خواهد داد. اما محیط های طبیعی و برخورد با حیوانات، حواس انسان را به خود معطوف می کند.

افرادی که از پارک ها و فضا های سبز استفاد می کنند از غم، اندوه و استرس به دورند. وجود درختان بر کاهش استرس ها، تغییر فشار خون و تنش عضلانی موثر است. بنابراین تعبیه فضای سبز در محیط مدارس، می تواند تاثیر بسزایی بر کاهش استرس و تنش در کودکان شود و میزان آشوب و خشونت آن ها را تا حد زیادی پایین آورد.

بهبود سلامتی فیزیکی: برای افزایش فعالیت های فیزیکی بهتر است که فضای سبز در دسترس، ارزان و نشاط آوری وجود داشته باشد که انسان بتواند در آن محیط به پیاده روی، ورزش، بازی و غیره بپردازد. چنین محیط مطبوعی بر سلامتی و تندرستی فیزیکی افراد به شدت تاثیر گذار است.

زیبایی بصری: با ایجاد فضای سبز برخی از محیط های خسته کننده بهبود می یابند و حتی عیوب چشم اندازهای نا مطلوب پوشیده می شوند. با قرار دادن گیاهان و پوشش های گیاهی، می توان محیطی زیبا، سرسبز و هنری ایجاد نمود.

بهبود روند آموزش و یادگیری: با حضور کودکان در طبیعت، زمان و مکان دیگر احساس نمی شوند. دیدن عناصر طبیعی و موجودات زنده در طبیعت، موجب شگفتی و تغییر دیدگاه کودکان می شوند. با مشاهده این مناظر، کودکان به بازی و یادگیری تشویق می شوند و تمایل بیشتری به اکتشاف و بالا بردن قدرت تخیل خود دارند.

افزایش دانش و مهارت های کودکان در محیط های بیرونی: در صورتی که در محیط آموزشی و مدارس از فضا های نیمه باز، تراس ها، حیاط ها استفاده شود، روح انسان در محیط های داخلی زنده می شود. در چین محیط هایی، آرامش و امنیت روحی افراد در حد بالایی تامین می گردد. در طراحی و اجرای فضای سبز بسیار مهم است که از چه نوع درختانی با چه میزان ارتفاع، تراکم و عمقی استفاده شود. تاثیر آن ها بیشتر بر روی انگیزه و آرامش روحی افراد قابل مشاهده خواهد بود.

سخن پایانی

در دنیای امروزی ارتباط کودکان با محیط طبیعی کاهش یافته است و اکثر آن ها از وجود فضای طبیعی در محیط های آموزشی خود بی بهره اند. اما وجود چنین فضا هایی بر روی آموزش، یادگیری، اکتشاف، آزمایش، بازی و خلاقیت آن ها تاثیر بسزایی می گذارد.

با وجود درختان و گیاهان طبیعی در محیط های آموزشی، می توان قدرت انگیزش و کنجکاوی کودکان را برای یادگیری بیشتر تحریک نمود. بنابراین باید محیط پیش دبستانی ها و مدارس به گونه ای طراحی گردند که کودکان بتوانند در جهت آموزش و پرورش مهارت های خود از فضای طبیعی بهره مند گردند. برای طراحی صحیح و اصولی فضا های آموزشی و تاثیر گذاری آن بر روند آموزش و پرورش کودکان، باید از طراحانی متخصص و مجرب کمک گرفته شود.

نهالستان بهمن آبادی با دارا بودن کارشناسان و طراحانی زبده و متخصص به خوبی شما را در جهت طراحی فضای سبز مکان های آموزشی یاری می نمایند. در صورت طراحی فضای سبز و پوشش های گیاهی در محیط مدارس، آموزشگاه، پیش دبستانی ها و غیره می توانید با شماره های درج شده در وب سایت ما تماس حاصل فرمایید و از خدمات بی نظیر کارشناسان ما در زمینه طراحی، اجرای فضای سبز و خرید انواع بذر و نهال بهره مند گردید.

بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *