بیماری آتشک گیاهان + 7 مرحله درمانی

دوستان عزیز سلام. اگر درخت میوه (سیب، گلابی یا به) دارید، همین حالا این چند نکته را بدانید تا در فصل بهار از آسیب جدی به دلیل بروز آتشک جلوگیری کنید:

1.  شاخه‌های مشکوک را از ۱۵ سانتی‌متر پایین‌تر ببُرید و خارج کنید.
2. ابزار هرس را بعد از هر درخت با الکل یا وایتکس ضدعفونی کنید.
3. در زمان گل‌دهی، آبیاری سنگین نکنید و کود نیتروژنه زیاد ندهید.
4. اگر باغ‌تان آلوده است، تعداد کندوهای زنبور را محدود کنید.
5.  گل‌ها و سرشاخه‌ها را هر روز بررسی کنید؛ هر نشانه‌ای از سیاهی یا ترشح شیری را سریع حذف کنید.

در ادامه این مقاله، با هم می‌بینیم بیماری آتشک چیست، در چه بخش هایی از درخت گسترش پیدا می‌کند، و چگونه می‌توان با آن مبارزه کرد. اگر قصد خرید نهال یا سم مناسب دارید، نکات مهمی برایتان داریم.

بیماری آتشک چیست؟

این وضعیت ناسالم درختان یک بیماری فراگیر و واگیر دار برخی درختان میوه (سیب،گلابی،به) آشنا کنم. بیماری آتشک یا آتیشک به انگلیسی “Fire blight”،یک بیماری باکتریایی است که عامل آن باکتری “Erwinia amylovora”می باشد. 

خرید سیب  

همانطور که از نام آن پیداست این بیماری باید به آتش گرفتن و آتش ربط داشته باشد ولی در اصل نام گذاری آن به خاطر شکل ظاهری برگ ها و بخش هایی از درخت است که به آن مبتلا شده که حالت آتش گرفتگی را به خود میگیرد.

در ادامه با هم عکسی از بیماری آتشک روی برگ گیاه و تنه آن را مشاهده میکنیم.خرید گلابی 

بیماری آتشک یا آتیشک و راه درمان آن

شکوفه‌ها: اولین بخش حساس، سریع سیاه و آب‌سوخته می‌شوند.

میوه‌ها: آلوده شده و مومیایی می‌گردند.

 شاخه‌ها: خم‌شده، سیاه و خشک می‌شوند.

کل درخت: درختان جوان ممکن است در یک فصل نابود شوند.

درختان مسن: چند سال دوام می‌آورند ولی به‌تدریج خشک می‌شوند.

در چه فصلی بیماری آتشک فراگیر و ظاهر میشود؟

ماه اول زمستان زمان مناسبی برای بررسی شانکرهای قدیمی و هرس شاخه‌های آلوده است. چون آتشک در بهار ظاهر می‌شود، جستجو در زمستان معمولاً نشانه‌ی آماده‌سازی و پیشگیری است. باغدارها می‌خواهند قبل از شروع فصل رشد بدانند چه کارهایی باید انجام دهند (هرس زمستانه، حذف شانکرها، ضدعفونی ابزار).

چرخه و فصل ظهور بیماری آتشک:

• فصل ظهور: بهار، وقتی دما بالای ۱۸ درجه سانتی‌گراد می‌رود.
• شرایط مساعد: باران، شبنم شدید و رطوبت بالا → رشد و تکثیر سریع باکتری.
• فراگیری: بسته به شرایط محیطی؛ ممکن است در برخی باغ‌ها شدیدتر یا خفیف‌تر باشد.
• شدت حمله: در سال‌های مختلف متغیر است.
• زمستان‌گذرانی: باکتری در شانکرهای تنه و شاخه و میوه‌های مومیایی‌شده باقی می‌ماند.

عفونت های اولیه آتشک چه زمان ایجاد میشوند؟

عفونت‌ های اولیه در طول شکوفه‌دهی  آغاز میشوند یعنی زمانی که باکتری‌ها توسط باران،یا توسط  حشرات گرده‌افشان (به عنوان مثال زنبورها، زنبورهای گرده، مگس‌ها، مورچه‌ها) یا زمان  هرس حمل می‌شوند، شروع می‌شوند.

بیماری آتشک یا آتیشک و راه درمان آن

یک باکتری فعال ممکن است میلیون ها باکتری تولید کند که برای آلوده کردن کل باغ کافی است. این باکتری ها به سرعت در شهد شکوفه تکثیر می شوند و به شاخه های قدمی  و شاخه های جدیدو برگ ها و اجزای مختلف  گسترش می یابند و در نتیجه عفونت های ثانویه ایجاد می شود.

عفونت ساقه همچنین می تواند از طریق زخم های ایجاد شده توسط حشرات مکنده (شته ها، برگ خوار یا حشرات تیره شده گیاهی)، آسیب یخ زدگی یا یخ زدگی، باد، باران ناشی از باد یا تگرگ و..  رخ دهد.

جوانه  های انتهایی بسیار مستعد ابتلا به عفونت هستند.

علائم بیماری آتشک روی گیاهان

علائم سوختگی بسته به بافت آسیب دیده متفاوت است و همچنین می تواند بین گلابی و سیب متفاوت باشد.

باکتری ها از طریق شکوفه ها و شاخه های جدید وارد درخت می شوند. شکوفه های بیمار در آب خیس می شوند، پژمرده می شوند و قهوه ای می شوند. باکتری ها به سرعت در گل های دیگر خوشه پخش می شوند و سپس به سمت پایین و به  سمت خار ها  حرکت می کنند. خارها سوخته می شوند و روی سیب قهوه ای و روی گلابی سیاه می شوند.

1. شانکرهای ساقه

همانطور که باکتری سوختگی آتش از طریق شاخه های سوخته شده به شاخه های اصلی حرکت می کند، پوست گاهی اوقات در امتداد حاشیه ناحیه آلوده ترک می خورد و باعث ایجاد سوختگی  مشخص می شود . پوست درختان جوان با آب خیس می شود و  لکه رنگ قهوه ای تیره تا بنفش دارند.

چوب صنوبر زیر شانکر ظاهری قهوه ای مایل به قرمز دارد  و ممکن است در لمس نرم باشد. شانکرها می توانند شاخه های اصلی و تنه را ببندند و باعث خشکی بیشتر شوند.

2. سوختگی میوه

هم میوه سیب و هم گلابی ممکن است دچار سوختگی شوند. نواحی پوسیده قهوه ای تا سیاه می شوند و با قطرات تراوش باکتریایی مایل به قهوه ای مایل به زرد پوشیده می شوند. میوه ها سفت می مانند و در نهایت خشک می شوند و به مومیایی تبدیل می شوند.

3. علائم ریشه

علائم سوختگی آتش در پایه ها معمولاً در نزدیکی پیوند پیوند ایجاد می شود. علائم مشابه شانکر ساقه است. عفونت سوختگی آتش در پایه ها می تواند به سرعت درخت را از پایه از بین ببرد.

درمان بیماری آتشک (مرحله به مرحله)

سازمان گیاه پزشکی ایران و دانشگاه بین المللی کونل برای درمان این بیماری این مراحل را توصیه می کنند:

1. هرس شاخه‌های آلوده: باکتری Erwinia amylovora در بافت‌های آلوده باقی می‌ماند. اگر ۱۵–۳۰ سانتی‌متر پایین‌تر از بافت سیاه ببُری، احتمال حذف کامل باکتری بیشتر است.
2. امحای بقایا: بقایای آلوده منبع اصلی انتشار در فصل بعد هستند. سوزاندن یا خارج کردن بقایا توصیه استاندارد است.
3. ضدعفونی ابزار: ابزار برش می‌تواند باکتری را به درخت سالم منتقل کند. ضدعفونی با الکل یا محلول هیپوکلریت سدیم (وایتکس) توصیه علمی است.
4. کاهش نیتروژن: مصرف زیاد کود نیتروژنه باعث رشد آبدار و حساس می‌شود که باکتری راحت‌تر نفوذ می‌کند.
5. مدیریت آبیاری: رطوبت بالا و آبیاری سنگین در زمان گل‌دهی، شرایط مطلوب برای رشد و انتقال باکتری فراهم می‌کند.
6. پایش گل‌ها و سرشاخه‌ها: چون آلودگی اولیه معمولاً از گل‌ها شروع می‌شود، پایش روزانه در فصل گل‌دهی توصیه علمی است.
7. کنترل گرده‌افشان‌ها: زنبورها و حشرات گرده‌افشان می‌توانند باکتری را از گل آلوده به گل سالم منتقل کنند.

بیماری آتشک یکی از سخت ترین بیماری های سیب و گلابی برای کنترل است و هیچ روشی نمی تواند کنترل کاملی داشته باشد. اگرچه مدیریت کار آسانی نیست، استفاده از چندین روش به صورت یکپارچه باید به حداقل آسیب و تلفات ناشی از سوختگی منجر شود.

بیماری آتشک یا آتیشک و راه درمان آن

پرورش دهندگان تجاری باید از یک برنامه اسپری شیمیایی توصیه شده برای سوختگی آتش پیروی کنند. اسپری های شیمیایی برای کنترل سوختگی آتش معمولاً برای  حیاط خلوت خانه ها توصیه نمی شود. در عوض، پرورش دهندگان حیاط خلوت تشویق می شوند تا گونه های کمتر حساس را بکارند و از سایر اقدامات کنترل غیرشیمیایی استفاده کنند که برخی از آنها در زیر توضیح داده شده است.

درمان آتشک درخت سیب

• هرس شاخه‌های آلوده تا ۳۰ سانتی‌متر پایین‌تر از ناحیه خشک
• ضدعفونی ابزار با الکل یا وایتکس
• اجتناب از آبیاری بارانی
• سموم پیشنهادی: ترکیبات مسی (بردوفیکس، اکسی‌کلرور مس)، استرپتومایسین در برخی کشورها

درمان آتشک درخت گلابی

• حذف شاخه‌های آلوده
• کنترل تغذیه نیتروژن (کاهش کودهای ازته)
• استفاده از ارقام مقاوم
• سموم پیشنهادی: بردوفیکس (مخلوط مسی)، اکسی‌کلرور مس، تریازول‌ها برای پیشگیری

درمان آتشک گوجه‌فرنگی

• حذف برگ‌های آلوده
• تناوب کشت
• بهبود زهکشی و تهویه
• سموم پیشنهادی: مانکوزب، داکونیل (Chlorothalonil)، متالاکسیل، آزوکستروبین

قارچ‌کش‌های عمومی برای آتشک

• استفاده پیشگیرانه قبل از بارندگی
• ترکیب قارچ‌کش‌های سیستمیک و تماسی برای کاهش مقاومت
• سموم پیشنهادی: کلرتالونیل (تماسی)، تبوکونازول (سیستمیک)، متالاکسیل (سیستمیک)، آزوکستروبین (سیستمیک)

پیگشیری و مدیریت بیماری آتشک

همیشه از سالم بودن نهال هایی که تهیه مکینید مطلع شوید و مع باشید که نهال های سالمی را تهیه کرده اید.

در فصل زمستان قسمت هایی را که به این بیماری مبتلا شده اند را جدا کرده و از بین ببرید.از روش های مناسب هرس و کوددهی پیروی کنید. کود نیتروژن بیش از حد و هرس سنگین باعث رشد شدید بافت ساکولنت می شود که بسیار مستعد ابتلا به سوختگی است.

کود را در اوایل بهار یا اواخر پاییز پس از توقف رشد انجام دهید. هرگز هرس معمولی (یعنی هرس برای تحریک رشد یا شکل دادن به درخت) را همزمان با هرس برای حذف شاخه ها، شاخه ها یا شانکرهای سوخته انجام ندهید.

ازمحلول های حاوی  مس در اوایل فصل استفاده کنید. درختانی که سابقه سوختگی آتش دارند باید با آفت کش های مسی سمپاشی شوند تا تجمع باکتری ها روی جوانه ها و پوست کاهش یابد. مس باید در نوک نقره ای (زمانی که جوانه ها تازه شروع به متورم شدن می کنند) تا نوک سبز و حداکثر تا نیم اینچ سبز اعمال شود.

خرید انواع نهال میوه و زینتی، گل و گیاه و چمن و پرچین

نهالستان بهمن آبادی هر روزه آماده‌ی مشاوره و پاسخ به خریدارن حضوری و غیرحضوری ( تلفنی) است.

آدرس : کرج ، مشکین دشت ، جاده‌ی خوشنام ، 100 متر بعد از آهن فروشی بیاتلو ، نهالستان علیرضا بهمن آبادی.

لینک گوگل مپ :  https://goo.gl/maps/QXg1yzMpA389mBXb7

اگر از مترو استفاده ‌می‌کنید، به ایستگاه مترو کرج آمده سپس با تاکسی‌های خطی به مشکین دشت بیاید.

تلفن‌های تماس :

38 46 666 0912

31 11 282 0938

03 14 164 0912

99 86 276 0930