این نوشته از سری آموزش‌های نهالستان بهمن آبادی در بخش نهال است . در این مقاله با درخت پالم اشنا 

می‌شوید. 

 

 

نهال پالم
پالم

معرفی گیاه پالم 

 

نخل یا مغ عنوانی است که به گیاهانی از خانواده های مختلف اطلاق می شود.بیش از همه گیاه خرما به نخل معروف است.

پالم واشنگتن (نخل بادبزنی) با نام علمی  washingtonia robusta از خانواده نخل هاست . از تیره “Aracaceae”  است .و نام لاتین  fan palm یا همان پالم باد بزنی  می باشد.

این درخت،بومی مناطق سونورا و باخا در کالیفرنیا و مکزیک است.

بیش از 2500 گونه نخل وجود دارد که شامل گونه های شگفت آور متنوعی است که در سراسر جهان از بیابان گرفته تا جنگل های بارانی یافت می شود.

 

نخل خرما - بهمن ابادی
نخل خرما

گیاه شناسی

 

 

این درخت دارای تنه ایستاده و استوار خاکستری حلقه دار که با زخم برگ همراه است یعنی با ریزش برگ ها رد آن در تنه باقی می ماند که زیبایی خاصی به تنه می دهد.

ارتفاع آن غالبا 20 تا 25 متر بوده و به ندرت به 30 متر می رسد.

 

در مناطق گرمسیر مانند سیستان و بلوچستان و به طور طبیعی و به صورت وحشی و خودرو در میان رودخانه ها سبز می شود.

نخل های زیبای بلوار معلم رامسر از قدیمی ترین گونه های پالم در ایران است.

برگ:

درختان نخل دو نوع برگ مختلف دارند:نخل و پینات

برگ های نخل مانند کف دست ها در انتهای ساقه رشد می کند و برگ های پینات مانند پرهایی هستند که در هر دو طرف ساقه رشد می کنند.

 

غالبا رشد عمودی دارند و رشته های تار مانند و سفید رنگ به صورت کرک در اطراف برگ نمایان می شود .برگ های پنجه ای و بزرگ دارد. برگچه ها دربخش تحتانی متصل به یکدیگرند .

طول برگ ها یک متر و پهنای آن نیز تا یک متر است .

 

گل:

گل آذین آن دارای تعداد زیادی گل های کوچک ،کمرنگ  و نارنجی صورتی است.

میوه:

میوه آن کروی و به رنگ آبی،سیاه و سفید است و در بعضی مناطق ارزش خوراکی دارد.

پالم

نیازها و مراقبت ها

 

 

محافظت در برابر سرما:  

پوشش درخت در زمستان برای حفظ جوانه انتهایی که در قسمت میانی برگ ها قرار دارد بسیار مهم است.پوشش پلاستیکی موجب تراکم رطوبت و پوسیدگی جوانه انتهایی می شود .به همین دلیل بهتر است که به جای نایلون از گونی یا برگ های خشک استفاده شود و یا اگر از پوشش نایلونی استفاده می کنید حتما آن را سوراخ سوراخ کنید تا هوا ردوبدل شود.

سرمای بیش از منفی15 درجه سانتیگراد را تحمل می کند .به همین دلیل نگهداری این گیاه در تهران و مناطقی که زمستان های سرد دارند مشکل است.در چنین مناطقی باید درخت را کنار دیوار یا پناهگاه کاشت.

 

البته این نخل در مقایسه با سایر نخل های گرمسیری مقاومت بیشتری در برابر سرما دارد و در مناطقی که سرمای ملایمی دارند مثل گیلان و مازندران و نواحی دریای کاسپین در فضای باز کشت می شود.

 

نیاز به نور و حرارت:

مکان آفتابی و گرم در تابستان و محیطی خشک با دمای تا 10 درجه سانتیگراد در زمستان مناسب رشد گیاه است.

بعد از این که گیاه به اندازه کافی رشد کرد، می توانید آن را در هوای آزاد و محیطی محفوظ مانند تراس قرار دهید.برگ هایی  که قهوه ای شده را قیچی کنید ودر تابستان خاک گلدان را همیشه مرطوب نگه دارید.

گلدان پلاستیکی یا چوبی باریک و بلند برای کاشت نخل مناسب است.

 

خاک:

بهترین خاک برای آن مخلوطی از خاک برگ و یک قسمت تورب(نوعی پیت) می باشد.

 

کود:

با استفاده از کودهای آلی و شیمیایی زمین را تقویت کنید.استفاده از کودهای پتاسیم موجب افزایش مقاومت این نخل در برابر سرمای زمستان می گردد و از ضعف گیاه در برابر کم آبی زیاد در تابستان جلوگیری می کند.

 

آبیاری:

در تابستان و بهار آب زیادی نیاز دارد .در فصول گرم هفته ای دو بار به آن آب دهید .از پاشیدن آب به روی برگها خودداری کنید. در آبیاری زیاده روی نکنید اما خاک  نباید خیلی خشک شود.

 

هرس:

هر سال در اولین روز بهار برگ های پیر و سرما زده را هرس کنید تا زیبایی گیاه حفظ شود.هرس برگ ها باید از پایین ترین قسمت دمبرگ انجام شود.

 

آفات:

مهمترین آفات این گیاه کنه های عنکبوتی می باشد.که برای از بین بردن آن برگ ها را تمیز کرده و چنانچه از بین نرفتند با مخلوطی از آب و صابون غبار پاشی کنید کافیست.

متداول ترین ” گونه های نخل سردسیری “

نخل سابال
نخل سابال

نخل کلم یا نخل سابال

 

Cabbage palm(sabal palmetto)

 

این پالم، درخت رسمی و بومی ایالت فلوریدای آمریکا است که رشد خوبی دارد.

دارای تنه محکم است با قد بلند، تنه راست که بیش از 20 ارتفاع دارد.

 

برگ های قدیمی تر به طور طبیعی می افتند. داخل آن خوارکی است و می تواند مانند کلم پخته شده و خورده شود.

نخل کوتوله
نخل کوتوله

نخل کوتوله(سابال کوچک)

 

 

Dwarf palmetto(sabal miner)

 

این نخل بومی جنوب شرقی و برای استفاده به عنوان یک درختچه غیر بیابانی و در سایه مناسب است که دمای منفی 30 درجه را هم تحمل می کند.

به راحتی می توانید آنرا در نور خورشید کامل هم  پرورش دهید.

 

دارای برگ های پهن و گسترده و ساقه برگ محکم و بلند با ارتفاع حداکثر 3 تا 4 متری  است.

تحمل خاک مرطوب از مشخصات این نخل زیبا است.

فینیکس
نخل فونیکس

نخل خرما(فونیکس داکتیلایفر – فینیکس)

 

 

Date palm(phoenix dactylifera)

(که به ان نخل فینیکس نیز می گویند )

 

این نخل کلاسیک، بومی کویر ها است.

با تنه بلند به ارتفاع بالای 30 متر رشد می کند و برگ هایی محکم و مقاوم دارد.

به عنوان یکی از درختان میوه در خاورمیانه پرورش داده می شود و پس از رسیدن به بلوغ مقاومت خوبی نسبت به سرمای شدید دارد اما برای میوه دادن به گرمای شدید تابستان نیاز دارد.

نخل باد بزنی چینی

پالم باد بزنی چینی

 

 

Chinese fan palm(livistona chinensis)

 

این پالم تا حدودی رشد آهسته ای دارد و در نهایت به ارتفاع حدود 12 متر می رسد، با رنگ سبز روشن و برگ گرد که تا 5/2 متر رشد می کند.

درختی مقاوم است اما باید از انجماد ناگهانی عمیق محافظت شود.

دانه های بسیار زیبا به رنگ های آبی-سبز دارد.

بادبزنی اروپایی
پالم بادبزنی اروپایی

پالم باد بزنی (نخل بادبزنی اروپایی)

 

Fan palm(Chamaerops humilis)

 

یکی از بهترین نمونه ها برای استفاده عمومی و باغبانی است .

ارتفاع :4 تا 6 متر

دارای برگ های حدود یک متری و تنه نیرومند این نخل باعث زیبایی و جلوه آن حتی در گلدان یا پاسیو می شود.

 

این نخل  تحمل تمام دماهای پایین حتی تا 10 درجه سانتیگراد را برای مدت زمان کوتاه دارد.

نخل ژله ای
نخل ژله ای

نخل ژله ای(بوتیا کاپیتاتا)

 

Jelly or pindo palm (butia capitata)

 

با کاشت این پالم در خیابان و یا یک نقطه کانونی در محوطه سازی باعث می شود یک چشم انداز زیبا داشته باشد.

این پالم تا دمای 20 درجه سانتیگراد زیر صفر را تحمل می کند.

رشد آن کند است و حداکثر ارتفاع آن 6 متر است.

به خاطر ارتفاع آن از بهترین انتخاب ها برای کاشت در زیر خطوط برق و بلوار ها است.

دارای برگ سبز متمایل به آب و قوسی شکل است.

میوه های آن زرد یا قرمز رنگ و خوراکی است همچنین می توان برای درست کردن ژله از میوه آن استفاده کرد که به همین علت به “نخل ژله ای “معروف شده است.

پالم
نهال پالم

پالم آسیاب بادی(نخل آسیایی)

Windmill palm(Trachycarpus fortunei)     

     به عنوان یک گونه ی تزئینی در زمین و یا در گلدان استفاده می شود. رشد نسبتا سریعی  دارد 

     و حدود 8 متر قد می کشد.                                     

    این نخل تک تنه دارای برگ های سبز روشن  است که در بالای تنه با الیاف متراکم و قهوه ای      رنگ پوشش داده شده است.

این پالم حتی در زمانی که بالغ نشده است، می تواند دوره های کوتاه سرمای شدید را تحمل کند و مقاوم ترین نخل در سرمای آتلانتاست.

پالم سوزنی
پالم سوزنی

پالم سوزنی

 

 

Needle palm(Rhapidophyllum hystrix)

 

این نخل بومی جنوب شرقی آسیاست.

رشد آهسته ای دارد وبلندی آن به حدود 3 متر میرسد . در ظاهر شبیه به نخل کوتوله  درشتsabol) )  است و برگ هایی به رنگ سبز تیره دارد.

 این پالم گونه بسیار خوبی برای استفاده به عنوان یک نخل غیر بیابانی و پرورش در مکان های سایه و کم آفتاب است. همچنین برای پوشاندن اطراف ساختمان ها حتی برای کنترل فرسایش خاک ، از جمله در آب و هوای نسبتا سرد است چون این پالم می تواند تحمل خوبی در دماهای زیر صفر از خود نشان می دهد.

نخل سیکاس
نخل سیکاس

 

درخت ساگو(نخل سیکاس رولوتا)

 

Sago palm(Cycas revoluta)

 

 

در واقع این گیاه یک نخل نیست و یک گیاه مربوط به دوره دایناسور و ماقبل تاریخ است.

 

نخل سیکاس در هر دو جنس نر و ماده، دارای شاخ و برگ براق به رنگ سبز تیره است که در اطراف یک مخروطی شکل ،حلقه زده است.

میوه گیاه سیکاس و در واقع بذر سیکاس به رنگ پرتقالی و به اندازه یک گردو است.

این گیاه جمع و جور را می توان در محوطه سازی و یا در گلدان نگهداری کرد.

خرید سیکاس
سیکاس
پالم اره ای باد بزنی
نخل اره ای باد بزنی

نخل بادبزنی اره ای(نخل سورنا)

 

 

Saw palmetto(Serenoa repens)

    یکی از انواع گونه های پالم های بومی جنوب شرقی آسیاست.

    این نخل کوچک و پرپشت و دوست داشتنی به بسیاری از انواع خاک سازگار است و فقط حدود       5.متر رشد می کند.

رنگ زیبای نقرابی آن باعث محبوبیت آن در باغبانی و محوطه سازی فضای سبز شده است.

نخل خرما
نخل خرما

خواص و کاربرد های پالم

 

نخل ها به طور گسترده کاشت می شوند و فواید زیادی برای انسان دارند از جمله بازرگانی، نمادین و زیبایی شناسی.

تعداد زیادی از عناصر اصلی از درختان نخل به دست می آید.

نارگیل محصول بارز درخت نخل است.

روغن پالم همانطور که از نام آن پیداست از میوه درخت روغنی نیز حاصل می شود.

بسیاری از محصولات و غذا های متداول از نخل ها تهیه می شود و در محوطه سازی نیز استفاده می شود.

 

 

 

 

       به طور کلی نخل ها کاربرد های متفاوتی دارند که در اینجا به آن ها اشاره می کنیم:

 

شاخ و برگ:

 برگ های نخل برای بافتن زنبیل ، کلاه ، درپوش ظرف و….استفاده می شود.

ساقه چوبی برگ ها قوی است و از آن به عنوان سوخت یا مصالح ساختمانی استفاده می شود.

خود برگ ها را می توان در مزرعه نخل به عنوان مالچ بازیافت کرد یا می تواند به عنوان پایه ای برای بافتن سبد ها به کار برد.

 

پودر نرم کننده:

گرده درخت نر به عنوان پودر نرم کننده پوست صورت و دست به کار می رود.

پس از جمع آوری گرده آن را در ماسوره ای می ریزند و به تدریج به کار می برند.

 

الیاف نخل:

الیاف نخل یا به صورت شبکه ای در هم از توری های قهوه ای رنگ در لا به لای انتهایی برگ ها پیچیده شده است.

نوع مرغوب و سالم آن زرد متمایل به قهوه ای است.

از الیاف نخل ساز(لیف-ریسمان) و دم فرشی بافته می شود. همچنین از نخل در گذشته برای شستن از الیاف ظرف به کار می بردند.

 

روغن نخل:

از روغن نخل برای پخت و پز ئر کشور های آفریقایی و آسیای جنوب شرقی استفاده می شودو به عنوان یک جایگزین مناسب برای چربی های ترانس است اما ممکن است برای افراد با سطح بالای LDL مناسب نباشد.

 

 

کاشت و تکثیر:

 

راحت ترین راه تکثیر این گیاه، استفاده از پاجوش هایی است که در قسمت پایین گیاه تولید می شود و روش دیگر کاشت بذر است.

بذر ها را حدود 24 تا 48 ساعت خیسانده و 2 مرتبه آب آ نرا عوض کنید تا بذر ها نگندند و در خاکی سبک و مغذی و در جایی با دمای دمای 30-25 درجه سانتی گراد بکارید.جوانه زنی برگ ها حدود یک تا 2 ماه طول می کشد.

زمان کاشت:اوایل بهار

نهالستان بهمن آبادی هر روزه آماده‌ی مشاوره و پاسخ به خریدارن حضوری و غیرحضوری ( تلفنی) است.

آدرس : کرج ، مشکین دشت ، جاده‌ی خوشنام ، 100 متر بعد از آهن فروشی بیاتلو ، نهالستان علیرضا بهمن آبادی.

لینک گوگل مپ :  https://goo.gl/maps/QXg1yzMpA389mBXb7

اگر از مترو استفاده ‌می‌کنید، به ایستگاه مترو کرج آمده سپس با تاکسی‌های خطی به مشکین دشت بیاید.

تلفن‌های تماس : 

38 46 666 0912

31 11 282 0938

03 14 164 0912 

99 86 276 0930