این نوشته از سری آموزش‌های نهالستان بهمن آبادی در بخش نهال است . در این مقاله با گیاه خرزهره اشنا 

می‌شوید. 

 

 

خرزهره
خرزهره

نام علمی: Nerium oleander

نام انگلیسی: Oleander

خانواده: apocynaceae

-این گیاه بومی جزیره ماداگاسکار و جنوب آفریقا نخل ماداگاسکار نوعی ساکولنت است و توانایی تصفیه هوا را دارد. نخل ماداگاسکار گیاهی نیمه بیابانی و بسیار مقاوم است و نگهداری آن بسیار آسان است. این گیاه گوشتی تمام قسمت هایش سمی است.

-خرزهره درختچه ای زینتی است با برگ های تقریبا سرنیزه ای شکل دائمی چه این برگ ها بر روی ساقه قرار می گیرند. به عبارت بهتر در هر بند از ساقه قرار می گیرند. طول هر برگ ۱۰تا ۲۰سانتی متر می باشد. گل ها به رنگ سفید یا صورتی بوده که منظره بسیار جالبی دارند. خرزهره در تمام طول سال سبز بوده و دارای رشد سریعی است بطوری که معمولا هرساله یکبار هرس می شود. میوه ی گیاه باریک و قلمی است و پوشش غلاف مانند آن حاوی تعداد زیادی دانه با موهای ابریشمی است. این گیاه در بسیاری از مناطق ایران کاشته می شود و در برخی نواحی نیز به صورت خودرو یافت می شود.

-خوردن یک برگ و یا ۸تا۱۰عدد از دانه های خرزهره توسط انسان بالغ می تواند منجر به مرگ شود. مقدار کشنده برگ خرزهره برای گاوها ۵۰تا۱۱۰۰ و برای تک سمی ها ۳۰ و در گوسفند ۱۱۰میلی گرم برای هر کیلو وزن بدن گزارش شده است.مسمومیت با خرزهره در انسان به فراوانی اتفاق می افتد و در بعضی از کشورها یکی از علت های عمده مسمومیت گیاهی در انسان محسوب می شود.

-خرزهره گیاهی است چندساله که به صورت بوته ای و یا درختچه می روید. این گیاه که بومی مناطق مدیترانه ای است به عنوان گیاه زینتی در بسیاری از نقاط دنیا کاشته می شود.

-به طور معمول در پارک ها برای اهداف زینتی کاشت می شود. این گیاه را در فارس٬گیش٬شبرنگ٬جار٬پنی و پی خوره نیز می نامند . برگ خرزهره به برگ بید شبیه است ولی از برگ بید ستبرتر و بزرگ تر است. گل های یک و سفید دارد و حیوانات اگر برگ آن را بخورند می میرند. خرزهره دارای ساقه فراوان و برگ های سه تایی و گل های رنگین که در نقاط گرم و خشک می روید و همه آن بواسطه «گلیکوزوئیدهای قلبی» موجود در آن به ویژه اولئاندرین سمی است.

 

برای مشاهده نحوه نگهداری و پرورش این گیاه به ادامه مطلب مراجعه نمایید.

 

سوالات خود را ازما بپرسید!

   

    واتساپ                                              اینستاگرام                                            تماس فوری (روی تصویر فوق کلیک کنید)

 

خرزهره

 

 

خرزهره

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

پاپیتال

 

 

نیازها و شرایط نگهداری :

خاک:

-خاک هایی که برای کاشت گیاهان مختلف از آن ها استفاده می شود به دو دسته خاک های سنگین و سبک طبقه بندی می شوند. خاک های سنگین به خاک هایی گفته می شود که دارای بافتی فشرده تر و ذرات تشکیل دهنده ریزتری هستند. منافذ بین ذرات خاک های سنگین کم است و به همین دلیل تهویه کمتری دارند. به عبارت دیگر از را از میان خود دیرتر عبور می دهند و در واقع آب به مدت طولانی تری در این خاک ها وجود دارد. از طرفی در مقابل خاک های سنگین نوع دیگری از خاک ها به نام خاک های سبک وجود دارند که برخلاف خاک های سنگین دارای بافت درشت تری هستند و به خوبی از میان آن ها هوا عبور کرده و تهویه مناسبی دارند. این نوع خاک ها می توانند به سرعت آب را از میان خود عبور دهند و مدت زیادی آب را درون خود نگه نمی دارند. از این نوع خاک ها برای گیاهانی استفاده می شوند که باید برای آن ها زهکشی مناسب فراهم شود. زیرا در صورت استفاده از خاک های سبک آب هوایی که هنگام آبیاری کف گلدان جمع می شوند می توانند به سرعت از گلدان خارج شده و سبب پوسیدگی ریشه های گیاه نشوند.

-انواع مختلف گیاه نوع مختلفی از خاک ها را برای رشد خود ترجیح می دهند. در مورد نوع خاک مناسب برای این گیاه می توان گفت یکی از مزایای آن را می توان حساس نبودن نسبت به نوع خاکی که در آن کاشته می شود دانست. به عبارت دیگر این گیاه می تواند در انواع خاک ها رشد کند. به عنوان مثال می توانید از ترکیب خاک رس و ماسه و لوم برای کاشت گیاه استفاده کنید. باید برای گیاه زهکشی کاسبی فراهم کنید تا میزان آب اضافی در هنگام آبیاری از کف گلدان خارج شود و به دلیل انباشته شدن میان ریشه های گیاه سبب پوسیدگی ریشه های گیاه نشود.

 

آبیاری:

-آبیاری از مهمترین عوامل موثر بر رشد هر گیاهی است. هرچند گیاه نسبت به خشکی مقاوم باشد نیز باید میزان آبیاری متوسطی را داشته باشد تا بتواند به خوبی رشد کند. میزان آبیاری هر گیاه و تعداد دفعات آبیاری با توجه به ساختار گیاه و شرایط اقلیمی تعیین می شود. برخی از گیاهان برای رشد خود به غرقاب شدن نیاز دارند و باید خاک آن ها همواره مرطوب باشد اما برخی دیگر به میزان آبیاری کمی نیاز دارند.

-آبیاری نقش موثری در رشد مناسب و سلامت گیاه دارد که باید طبق دستور برای هر گیاهی رعایت شود تا به گیاه آسیبی نرسد. در مورد آبیاری این گیاه می توان گفت میزان آبیاری و تعداد دفعات آن در فصل های مختلف با یکدیگر متفاوت است به عنوان مثال در بهار و تابستان به دلیل افزایش دمای هوا نیاز گیاه به آبیاری بیشتر است و در پاییز و زمستان گیاه به آب کمتری نیاز دارد.

-در مورد آبیاری این گیاه می توان گفت که ابتدا باید زهکشی مناسبی برای گلدان فراهم کنید تا میزان آب اضافی در هنگام آبیاری از کف گلدان خارج شدن و سبب پوسیدگی گیاه نشود. این گیاه می تواند تا حدودی در برابر کم آبی مقاومت کند اما بهتر است زمانی که خاک گیاه خشک شده بود آن را به صورت عمیق آبیاری نمایید تا بتواند رشد بهتری داشته باشد.

-آبیاری را به صورت منظم برای گیاه انجام دهید و از آبیاری کم یا آبیاری بیش از اندازه گیاه اجتناب کنید زیرا آبیاری بیش از اندازه می تواند به دلیل انباشته شدن آب بین ریشه های گیاه سبب پوسیدگی ریشه های گیاه شود. کمبود آبیاری نیز می تواند سبب قهوه ای شدن و ریزش برگ های گیاه شود.

 

نور:

-نور مناسب نیز یکی از مهم ترین عواملی است که تاثیر بسزایی در رشد گیاهان مختلف دارد و نمی توان تاثیر آن را نادیده گرفت. محدوده نوری مناسب برای گیاهان مختلف با یکدیگر متفاوت است. در این محدوده نوری گیاهان رشد بهتری دارند. مثلا برخی از گیاهان برای رشد مناسب خود به نور کامل و مستقیم خورشید نیاز دارند و در صورتی که این میزان نور را دریافت نکنند نمی توانند رشد مناسبی داشته باشند.در مورد نور مناسب برای این گیاه می توان گفت این گیاه به مکانی نیاز دارد که کاملا آفتابی باشد و بتواند در طول روز نور خورشید را دریافت کند. کمبود نور می تواند سبب کم شدن رشد گیاه و یا متوقف شدن گلدهی در گیاه شود.

دما:

-دما هم از فاکتورهای مهم در رشد گیاهان است. محدوده دمایی مناسب برای رشد گیاهان با توجه به ساختار درونی گیاه و شرایط اقلیمی که گیاه در آن زندگی می کند متفاوت است. برخی از گیاهان نسبت به افزایش یا کاهش دما مقاوم هستند اما برخی دیگر نسبت به تغییرات دمایی از خود واکنش نشان می دهند و صدمه می بینند. در محدوده دمایی تعیین شده گیاهان رشد بهتری دارند و باید شرایط مناسب دمایی را برای گیاهان تنظیم کرد. در مورد دمای مناسب برای این گیاه می توان گفت این گیاه می تواند تا دمای ۱۵- درجه سانتی گراد را نیز تحمل کند و صدمه نبیند اما کاهش دما از این میزان می تواند سبب نیزه شدن و ریزش برگ های گیاه شود و در این حالت گیاه دچار یخ زدگی می شود.

 

هرس:

هرس خرزهره به شکی بوته:

-اگر می خواهید که گیاه شما حالت بوته ای داشته باشد چند ساقه مسن را تا نزدیکی سطح خاک قطع کنید تا شاخه های جوان که گل های بیشتری تولید می کنند رشد کنند. اگر در بهار اقدام به هرس نمایید رشد شاخه های جدید تحریک و گیاه در تابستان گلدهی بیشتری خواهد داشت.

-در تابستان و پس از اتمام گلدهی نیز برای جلوگیری از بلند شدن بیش از اندازه شاخه ها اقدام به سرزنی نمودن و شاخه ها را کوتاه کنید. برای جلوگیری از شلوغ شدن مرکز گیاه نیز می توانید پاجوش ها را کوتاه کنید.

هرس خرزهره به شکل درختچه:

-اگر می‌خواهید گیاهچه ای بلند با چند ساقه اصلی داشته باشید همه ساقه ها را بجز ساقه اصلی قطع کرده و برگسار قسمت پایین ساقه اصلی را نیز حذف نمایید. برای متراکم تر شدن تاج گیاه٬ انتهای ساقه  های بالایی را سرزنی کردن تا رسد شاخه های جانبی بالایی تحریک شده و شاخه های جانبی پایینی را قطع کنید.

هرس خرزهره به شکل تک تنه:

-اگر می‌خواستید که گیاه شما تنها یک تنه داشته باشد تمام شاخه ها به جز قوی ترین آن ها را قطع نمایید. انتهای شاخه باقیمانده را نیز قطع کنید تا رشد شاخه های جانبی تحریک شده و گیاه تاجی پر و انبوه داشته باشد. در این روش ارتفاع گیاه بستگی دارد به اینکه چه طوری از قسمت پایین تنه را از شاخه های جانبی خالی کنیم. همچنین در این روش گیاه نیاز به قیم دارد تا در اثر سنگینی تاج گیاه تنه اصلی نشکند.

آفات و بیماری ها:

-در آب و هوای گرم شته ها ممکن است گیاه را مورد حمله قرار دهند. شپشک ها هم با تغذیه از شیره گیاه٬ به آن اسیب زده و گیاه را ضعیف می کنند. لاروهای حشرات نیز از برگ های گیاه تغذیه می کنند. حشره سپردار نیز گاهی در پشت برگ ها پنهان شده و از شیره گیاه تغذیه می کند. برای مبارزه با این آفات باید از سموم سیستمیک که شیره گیاه را سمی می کند ٬استفاده نمود. 

-از بیماری ها می توان به بیماری گال اشاره کرد که موجب ایجاد گال بر روی قسمت چوبی گیاه شده و با باعث رشد برگ های زیاد از یک نقطه روی ساقه می شود.(جاروی جادوگر)برای درمان باید ساقه را از ۱۵سانت زیر قسمت بیمار قطع کنید تا بیماری به سایر قسمت ها سرایت نکند.

-در بیماری سوختگی برگ باکتریایی٬ حاشیه و نوک برگ ها سوخته و قهوه ای می شوند. برای درمان این بیماری سم خاصی وجود ندارد و باید ساقه را از ۴۰_۳۰ سانت پایین تر از قسمت آلوده قطع کنید.

خرزهره

 

 

 

 

تکثیر، خواص و کاربرد:

 

روش های تکثیر گیاه خرزهره:

-همانطور که می دانید تکثیر گیاه خرزهره از طریق روش های مختلفی قابل انجام خواهد بود و به همین منظور در ادامه به بیان راه و روش های تکثیر این گیاه سمی خواهیم پرداخت:

تکثیر از طریق کاشت بذر:

-به طور کلی شما می توانید برای تکثیر این گیاه اقدام به کاشت بذر بکنید زیرا یکی از بهترین روش های کاشت به شمار می آید و برای استفاده از این روش بایستی بستری را با زهکشی مناسب فراهم نمایید و سپس بذرها را درون بستر بپاشید ولی بذرها را بپوشانید زیرا بذرها برای جوانه زنی نیاز به دریافت نور دارند. توصیه می شود که در طول جوانه زنی بذرها آبیاری را باید در اوایل کشت به صورت غبارپاشی انجام دهید تا بذرها جابه جا نشوند. توجه داشته باشید وقتی که گیاه به اندازه کافی در بستر خود رشد کرد و به مرحله سه برگی شدن رسید می توانید آن را به زمین اصلی انتقال دهید.

تکثیر از طریق قلمه زنی:

-همانطور که می دانید یکی از مرسوم ترین روش های ازدیاد این گیاه روش قلمه زنی است و برای انجام این روش بایستی در فصول بهار یا تابستان از ساقه های نیمه چوبی بدون گل قلمه هایی تهیه کنید. سپس بایستی برگ های پایینی قلمه ها را حذف کنید و قلمه را درون بستری مناسب بکارید تا روند تولید ریشه به درستی صورت بگیرد.

 

خواص خرزهره برای سلامتی:

-مانع از گستری بیماری های مسری می شود.

-خارش را درمان می کند.

-سردرد را تسکین می دهد.

-هموروئید را درمان می کند.

-به عنوان یک ماسک عالی برای پوست عمل می کند.

-برای درد مفاصل خوب است.

-نیش مار را درمان می کند.

-اگزما را درمان می کند.

 

کاربرد خرزهره:

-کاربرد این درختچه زینتی در پارک ها٬ ایجاد حریم٬ بادشکن٬ حاشیه خیابان ها ٬ میادین و بلوارها می باشد که البته باید خاطر نشان کرد که تمام اجزای این گیاه سمی است و بخصوص مواظب کودکان در پارک ها باشیم. 

 

نهالستان بهمن آبادی هر روزه آماده‌ی مشاوره و پاسخ به خریدارن حضوری و غیرحضوری ( تلفنی) است.

آدرس : کرج ، مشکین دشت ، جاده‌ی خوشنام ، 100 متر بعد از آهن فروشی بیاتلو ، نهالستان علیرضا بهمن آبادی.

لینک گوگل مپ :  https://goo.gl/maps/QXg1yzMpA389mBXb7

اگر از مترو استفاده ‌می‌کنید، به ایستگاه مترو کرج آمده سپس با تاکسی‌های خطی به مشکین دشت بیاید.

تلفن‌های تماس : 

38 46 666 0912

31 11 282 0938

03 14 164 0912 

99 86 276 0930